Karayollarında meydana gelen trafik kazalarında süreçler son derece karmaşıktır. Kendi araçlarımızla yaptığımız trafik kazalarındaki süreçleri yönetirken birtakım bilgilere sahip oluruz. Fakat iş veya tatil amaçlı kiralanan (Rent a Car) bir araçla kaza yapmak, normalden çok daha karmaşık hukuki ve sigorta süreçlerini beraberinde getirir. Kiralık araçla yapılan bir kazada hasar ve tazminat sürecinde 3 ana taraf dahil olur:

• 1- Araç sahibi (kiralama şirketi, ruhsat sahibi olan şirket),
• 2- Araç kiracısı (sürücü, aracı kiralayan kişi),
• 3- Sigorta şirketleri (kiralama şirketinin kiraladığı aracı sigortalattığı şirket)

olmak üzere üç ana taraf dahil olur. Yukarıda da belirtiğimiz gibi 3 ana taraf olmasından dolayı bu konu epey uzun ve karmaşık bir hal almaktadır. Bu yazı sizin gibi kiralık araçla kaza yapan insanlara hitap etmekte ve onlara Kaza sonrası tazminat hakları, sorumlulukları ve atılacak kritik adımlar konusunda bilgilendirici, profesyonel ancak güvenilir bir rehber sunmayı amaçlamaktadır. Kaza sonrası en büyük korkularınız olan sigorta kapsamı, değer kaybı ve kira kaybı gibi konuları netleştireceğiz.

Kiralık Araçla Kaza Sonrası Atılması Gereken Zorunlu Adımlar

Kiralık araçla kaza yapıldığında, tazminat sürecinin aksamaması için kiralama şirketinin prosedürlerine uymak zorunludur.

1- Güvenlik:

Öncelikle yapmanız gereken şey güvenliğinizi sağlamaktır. Mümkünse araçtan inin ve güvenli bir noktadan trafiği kontrol edin. Eğer yaralanma ya da can kaybı varsa zaman kaybetmeden 112 acili arayın. Araçları trafiği engellemeyecek, aynı zamanda kazaya karışanların can güvenliğini de riske atmayacak güvenli bir yere çekin.

2- Polis/Tutanak:

• Yaralanma, alkol, ehliyetsizlik veya anlaşmazlık varsa mutlaka polis/jandarma çağırın.
• Maddi hasarlı ve anlaşmalı kazada ise Kaza Tespit Tutanağını eksiksiz ve imzalı olarak doldurun.

3- Belgeleme:

Araçları hareket ettirmeden önce mutlaka geniş ve dar açılı fotoğraflarını çekin. Trafik kazasına ait görüntüleri çektikten sonra trafik kazasına karışan araç sürücüleri olarak kaza tespit tutanağı doldurun.

4- Bildirim Evrak Teslimi:

Kiralama şirketine zaman kaybetmeden kazanın gerçekleştiği bildiriminde bulunun. (Yapmış olduğunuz araç kiralama sözleşmesinde mutlaka kaza sonrası bildirim süresiyle ilgili bir madde bulunmalıdır. O maddeyi inceleyip de süreye dikkat ederek bildirimde bulunabilirsiniz.).

Trafik kazasını zamanında bildirimde bulunduğumuzu ve yukarıda yer alan belgeleri kiralama şirketine verdiğimizde kiralama şirket de sigorta şirketinden zararını karşılar. Burada asıl konu kiralama şirketi veya sigorta şirketinin sizden talepte bulunup bulunamayacağıdır. Ya da hangi durumlarda sizden sürücü olarak tazminat talebinde bulunabilir.

Sigorta Şirketi mi, Kiralama Şirketi mi? Kapınızı Kim Çalacak?

Belgeleri teslim ettiniz, kiralama şirketi sigortaya başvurdu. Peki, süreç burada sizin için biter mi? İşte iki farklı ihtimal:

1- Maddi Hasar (Tamir Masrafı) Açısından Sürücüye(Size) Rücu

Eğer kiralama şirketine süresinde bildirim yaptıysanız ve gerekli belgeleri gönderdiyseniz, maddi hasar dosyasının kapanıp kapanmayacağı, kazadaki kusur dağılımına göre iki farklı şekilde ilerler:

Senaryo A: Kazada Kusursuzsanız (%0 Kusur):

Eğer kazada sürücü olarak hiçbir kusurunuz yoksa, maddi hasar doğrudan karşı tarafın Zorunlu Trafik Sigortası (ZMMS) tarafından karşılanır. Bu durumda, kiralama şirketinin kaskosu devreye girmez ve kasko bozulmaz. Bu durumda ne sigorta şirketi ne de kiralama şirketi size rücu edemez. Dosya sizin için tamamen kapanır.

Senaryo B: Kazada Kusurluysanız (Kısmen veya Tamamen):

Eğer trafik kazasının meydana gelmesinde kusurunuz oranındaki hasar bedeli, kiralama şirketinin kaskosu üzerinden karşılanır:

• Normal Kusur: Alkol yoksa ve kural ihlali “ağır kusur” sayılmıyorsa kasko hasarı öder ve size rücu edilmez.
• Ağır Kusur: Alkol, ehliyetsizlik veya olay yerini terk gibi durumlar varsa; kasko kiralama şirketine ödeme yapar ancak ödediği bu parayı rücu yoluyla sizden (sürücüden) geri ister.

2- Araç Değer Kaybı ve Kira Kaybı (Yatış) Açısından Sürücüye Rücu

Aracın kazadan dolayı tamir masrafı sigorta tarafından ödense bile, aracın kazadan dolayı düşen piyasa değeri (Değer Kaybı) ve serviste tamir edildiildiği günlerdeki kazanç kaybı (Kira Kaybı) için süreç kusurunuza göre şöyle işler:

Senaryo A: Kazada Kusursuzsanız (%0 Kusur):

Eğer kazada hiçbir kusurunuz yoksa, kiralama şirketi bu zararları sizden talep edemez. Şirket, araç değer kaybını kusurlu olan karşı tarafın Zorunlu Trafik Sigortasından (ZMMS) veya karşı tarafın kendisinden almak zorundadır. Eğer kiralama şirketi size bu kalemler için bir fatura gönderirse, “Kusursuzum, muhatabınız karşı tarafın sigortasıdır” diyerek bu faturaya itiraz etme ve ödememe hakkınız vardır.

Senaryo B: Kazada Kusurluysanız (Kısmen veya Tamamen):

İşte en “tehlikeli” ve maliyetli bölge burasıdır. Çoğu kasko poliçesi sadece fiziksel tamiri öder, değer kaybına ve kira kaybına karışmaz. Bu durumda:

• Kiralama Şirketinin Talebi: Kusur sizde olduğu için karşı tarafın sigortasından (ZMMS) değer kaybı talep edilemez. Kasko da bu zararı ödemediği için, kiralama şirketi oluşan bu “ek” zararları (değer kaybı ve kira kaybı) kusurunuz oranında doğrudan sizden ister.
• Sözleşme Maddesi: Eğer imzaladığınız sözleşmede “Kiracı, kusurlu olduğu kazalarda değer kaybı ve kira kaybını ödemeyi kabul eder” gibi bir madde varsa, kiralama şirketi bu bedeller için size doğrudan icra takibi başlatabilir.